از کابوس رادیواکتیو در هوا تا کابوس نیترات در آب
ایرانیان دیر زمانی است که با آلودگی هوا دست و پنجه نرم می کنند و دود ماشین ها و کارخانه ها را به ریه هایشان فرو می دهند. اگرچه هوای پاک برای بیشتر مردم تهران تبدیل به رویا شده است اما چندی است که نگرانی گرد و غبارهای آلوده به رادیواکتیو نیز به جمع نگرانی هایی که از استنشاق مونوکسیدکربن، دی اكسید نیتروژن، دى‌اکسید گوگرد حاصل از دود و دم هوای تهران افزوده شده است.
سرویس جامعه شفاف: اگرچه هوای به این راحتی ها نمی شود نفس راحتی کشیدپاک برای بیشتر مردم تهران تبدیل به رویا شده است اما چندی است که نگرانی گرد و غبارهای آلوده به رادیواکتیو نیز به جمع نگرانی هایی که از استنشاق مونوکسیدکربن، دی اكسید نیتروژن، دى‌اکسید گوگرد، فرمالوئید، هیدروكربن‌های چندحلقه‌ای حاصل از دود و دم هوای تهران افزوده شده است.

اگرچه بنابر گزارش شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران، کلانشهر تهران در 4 ماه ابتدایی سال 93 تنها 6 روز هوای پاک را تجربه کرده است، در صورتی که 18 روز هوا برای گروه‌های حساس جامعه ناسالم و یک روز نیز کاملاً ناسالم بوده است. بنابراین روزهای ناسالم پایتخت 3 برابر روزهای پاک در 4 ماهه ابتدای سال جاری بوده است اما آلودگی هوای تهران و کلان شهرهای ایران به همین جا خلاصه نمی شود.

با ورود ریزگردها و گرد و غبارهای عربی به کشور 20 استان ایران به انضمام تهران علاوه بر آلودگی هوا گرفتار غبارهایی شدند که اکثر آنها به ویژه تهران را به مدت دو روز به تعطیلی کشاند و دولت را وادار به تشکیل کارگروه برای مهار ریزگردها و اختصاص بودجه کرد.

اگرچه کش و قوس های زیادی برای اختصاص بودجه برای مقابله با ریزگردها در دولت به وجود آمد اما آنچه که بیش از پیش به ماجرای ریزگردها اهمیت بخشید شایعه آلوده بودن آنها به اورانیم بود.

همراه با انتشار خبر آلودگی ریزگردها به اورانیوم کمال‌الدین پیرمؤذن، عضو فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی به دولت و مردم در مورد ریزگردهای آغشته به اورانیوم هشدار جدی داد و پس از آن نیز غلامحسین مؤید حسینی صدر، سخنگوی فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی مسئولان محیط زیست را برای توضیح به مجلس فراخواند.

اما با روی کار آمدن دولت یازدهم، دولت در راستای سلامت محیط زیست اقداماتی را اجرایی کرد. در همین راستا حشمت اله بسطامی، سخنگوی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران خبر از بررسی احتمال آلودگی ریزگردها به اورانیم را داد و وعده داد تا 3 ماه آینده منشایابی دقیق ریزگردها مشخص شود و نتایج این منشایابی را به اطلاع مردم برساند.

حالا اما 2 ماه از زمان وعده شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گذشته است و سعید متصدی معاون سازمان حفاظت محیط زیست خبر از عدم آلودگی گرد و غبارها و ریزگردهای موجود در هوای کلان شهرها به رادیواکتیو داده است.

وی با تأکید بر عدم آلودگی این ذرات به رادیواکتیو گفته است: شاید زمینه این شایعات استفاده ارتش آمریکا از جنگ­افزارهای آلوده به مواد رادیو اکتیو و انتقال آن توسط ذرات ریز گرد و غبار به کشور باشد.

به گفته وی، بررسیها و تحقیقاتی که در این زمینه در کشور انجام شده است حکایت از عدم آلودگی ذرات به مواد رادیو اکتیو در حدی که به محیط انسانی آسیب برساند، دارد.

از سوی دیگر سعید متصدی با وجود آنکه مسئله آلوده بودن ریزگردها را به رادیواکتیو رد می کند ولی از احتمالات دیگری سخن به میان می آورد.

وی می گوید: البته امکان انتقال آلودگی­های ناشی از ورود فاضلاب های شهری و صنعتی و به شبکه زهکشی تالابهای داخلی و به دنبال آن خشک شدن بسیاری از آنها در پی خشکسالیهای اخیر، وجود دارد که نتایج تحقیقات انجام شده تا این زمان حکایت از عدم ورود این آلودگی ها به مناطق مسکونی شهری و روستائی دارد.

با این حال گرچه نتایج حاصل از این بررسی ها بخشی از نگرانی های ساکنان کلان شهرها را نسبت به آلودگی غبارهای معلق در هوایی که دائم آن را استنشاق می کنند به رادیواکتیو برطرف کرد اما گویا نگرانی برای شهروندان این کلان شهرها هیچ گاه پایانی ندارد.

اکنون با وجود آن که مردم می توانند خیالی آسوده داشته باشند که از استنشاق رادیواکتیو در امانند اما حالا باید نگران آینده منابع آب زیر زمینی و ورود فاضلاب های شهری و صنعتی باشند که علاوه بر باکتری ها فلزات سنگین، جیوه، سرب، مس، ترکیبات فسفردار و نیتروژن‌دار نیز به آن اضافه می گردد.

این در حالی است که در طی روزهای گذشته خبرهایی نیز از آلودگی آب های تهران به نیترات از قول یک مقام مسئول منتشر شد که در پی آن معاون بهداشتی وزیر بهداشت در گفتگو با خبرگزاری ایرنا آب شرب تهران سالم دانست و ضمن این که اظهارات ضد ونقیض و تردید درباره سلامت و کیفیت آب شرب تهران را بی اساس خواند و افزود: بررسی مداوم آب تهران به منظور آزمایش میزان نیترات، کلر و یکروب ها انجام می شود و نتایج حاکی از آن است که آب آشامیدنی تهران سالم است.

با این حال اما هشدار ها همچنان از آلودگی آب های کلان شهر ها حکایت دارد و باید دید که دولت و مقام های مسئول در این زمینه چه اقداماتی را انجام خواهد داد.